Leczenie endodontyczne. Pytania i odpowiedzi

Rozmowa z Moniką Budniak, lekarz stomatolog w Gabinecie Stomatologicznym Uśmiech Zdrowia, specjalizującą się w endodoncji mikroskopowej, stomatologii zachowawczej i stomatologii estetycznej.

Endodoncja to dział stomatologii, który zajmuje się diagnostyką oraz leczeniem schorzeń miazgi zębowej oraz tkanek okołowierzchołkowych. Podstawową metodą terapii jest leczenie endodontyczne, zwane również leczeniem kanałowym. Leczenie ondodontyczne, czyli kanałowe, znajduje zastosowanie w przypadku głębokich ubytków próchnicowych, martwicy miazgi, zgorzeli miazgi, złamania czy też zwichnięcia zęba, planowane go leczenia protetycznego oraz nieprawidłowo wykonanego pierwszego leczenie endodontycznego.

 

Czy każdy ząb może być leczony kanałowo?
Próbę leczenia można podjąć zawsze z wyjątkiem sytuacji, gdy ząb nie rokuje – nie ma możliwości jego odbudowy zachowawczej czy protetycznej. W sytuacji, kiedy istnieją przeszkody, np. w postaci kanałów zobliterowanych, których nie da się dokładnie oczyścić z chorej tkanki i opracować, stomatolog może podjąć decyzję o usunięciu zęba. Może też działać bardziej oszczędnie i rozważyć zabiegi mikrochirurgii, czyli przeprowadzić resekcję wierzchołka korzenia zawierającego nieoczyszczony z miazgi i niewypełniony fragment kanału. W przypadku, kiedy występują zmiany w tkankach okołowierzchołkowych korzenia, dentysta może wykonać hemisekcję lub radisekcję. Oba zabiegi przeprowadza się na zębach wielokorzeniowych, przy czym w przypadku hemisekcji usuwa się jeden albo i więcej korzeni zęba wraz z częścią korony. Natomiast podczas radisekcji odcinany jest tylko korzeń (jeden lub więcej), ale z pozostawieniem całej korony zęba. Trzeba zaznaczyć, że obecna stomatologia dąży do maksymalnego oszczędzania tkanek zęba, tak więc wszystkie zabiegi usuwania lub odcinania wykonywane są tylko w przypadkach uzasadnionych względami medycznymi.

Jaką rolę odgrywa w leczeniu endodontycznym diagnostyka? W jaki sposób lekarz stomatolog sprawdza, czy ząb nadaje się – a przede wszystkim, że potrzebuje – do leczenia kanałowego?
Silny ból zęba to najczęstsza przyczyna zgłaszania się do dentysty i to właśnie te przypadki zazwyczaj wymagają już leczenia endodontycznego. Długie ataki bólu samoistnego, bóle nocne, pulsujące i promieniujące są charakterystyczne dla zapalenia nieodwracalnego miazgi. Z wywiadu przeprowadzonego z pacjentem uzyskujemy zwykle najwięcej informacji. Oczywiście wykonujemy zawsze badania dodatkowe, które informują nas o stanie miazgi. Reakcja na bodźce termiczne i elektryczne jest zwykle nieprawidłowa, często wzmożona i przedłużona reakcja na ciepło oraz wrażliwość zęba na opukiwanie pionowe i poziome wskazują na konieczność leczenia endodontycznego w trybie pilnym.
Diagnostyka radiologiczna, zarówno radiografia cyfrowa, jak i trójwymiarowa tomografia CBCT, gra w endodoncji niebanalną rolę. Ocena morfologii trudnych kanałów korzeniowych oraz jakości ich wypełnienia w przypadku konieczności ponownego leczenia kanałowego czy wykrywanie resorpcji to tylko niektóre z wielu jej zastosowań.

Leczenie kanałowe jest niezbędne nie tylko w przypadku ubytków próchnicowych, ale też np. przed planowanym leczeniem protetycznym. Dlaczego?
Jeśli korona kliniczna zęba jest bardzo osłabiona, to najczęściej decydujemy o konieczności jej odbudowy protetycznej, czyli założeniu korony protetycznej czy mostu. Filarem zęba jest korzeń, który musi być prawidłowo przeleczony kanałowo, aby taka odbudowa była trwała. Wykonanie uzupełnienia protetycznego na ząb źle wyleczony kanałowo jest ryzykowne, ze względu na możliwość wystąpienia powikłań i dolegliwości w późniejszym czasie. Wtedy powtórne leczenie kanałowe wiązałoby się z koniecznością wyjęcia wkładu koronowo-korzeniowego oraz zdjęcia korony lub mostu, co jest równoznaczne z ich zniszczeniem. Taki zabieg stanowi też duże ryzyko dla zęba. Z tego względu zaleca się powtórne leczenie kanałowe wszystkich niedoleczonych zębów, dla których zamierza się wykonać koronę protetyczną lub przewiduje się je jako filar mostu protetycznego.

Przywykliśmy do tego, że leczenie kanałowe to przynajmniej kilka wizyt u stomatologa. W jakich sytuacjach zabieg można przeprowadzić podczas jednej wizyty, a w jakich wymaga on jednak kilku wizyt?
Leczenie jednoseansowe przeprowadzamy najczęściej w przypadku zapaleń toczących się w żywej miazdze. W przypadku leczenia zębów o nieskomplikowanym systemie kanałowym równie często wybieramy leczenie na jednej wizycie. Zęby po urazach wymagające natychmiastowej odbudowy oraz pacjenci z grupy podwyższonego ryzyka, wymagający przed leczeniem osłony antybiotykowej, to najważniejsze wskazania do tego rodzaju leczenia.

W nowoczesnej endodoncji podczas leczenia kanałowego wykorzystuje się mikroskop. Jaką on pełni rolę?
Powiększenie obrazu endodontycznego pola zabiegowego, czyli komory miazgowej, w znacznym stopniu ułatwia pracę lekarza, zarówno w fazie otwierania komory, jak również poszukiwania ujść kanałów, ich opracowania i wypełnienia. Mikroskop jest szczególnie przydatny w poszukiwaniu ujść kanałów zwłaszcza dodatkowych oraz do lokalizacji i usuwania złamanych w kanałach narzędzi.

Jak wygląda leczenie kanałowe z użyciem mikroskopu? Czy dla pacjenta jest to jakaś różnica?
Leczenie pod mikroskopem wygląda bardzo podobnie do tradycyjnego leczenia kanałowego. Lekarz rozpoczyna leczenie od zabezpieczenia korony zęba przy użyciu ślinochronu tzw. koferdamu. Jest to specjalny płat gumy nakładany na ząb i uszczelniany klamrą. Lekarz otwiera ząb, aby mieć dostęp do kanałów. Mikroskop umieszczony na wysięgniku znajduje się tuż nad głową pacjenta i umożliwia wgląd do wnętrza zęba. Leczenie kanałowe pod mikroskopem wykonywane jest najczęściej w pozycji leżącej pacjenta.

W jaki sposób należy dbać o ząb zaraz po zabiegu endodontycznym?
Ból po leczeniu kanałowym może być odczuwalny jeszcze przez 2-3 tygodnie po zakończeniu leczenia. Jest to związane z ingerencją w tkanki okołowierzchołkowe, czyli tkanki otaczające korzeń zęba. Jednak dolegliwości powinny się zmniejszać, aż do ich całkowitego ustąpienia. Jeżeli ból się nasila bądź trwa ponad 3-4 tygodnie, należy udać się do lekarza dentysty. Także pojawienie się dolegliwości bólowych po pewnym czasie od zakończenia leczenia kanałowego może świadczyć o toczącym się procesie zapalnym tkanek okołowierzchołkowych.

W jakich przypadkach ząb leczony kanałowo wymaga powtórnego przeleczenia?
Obok stosunkowo rzadkich dolegliwości bólowych, są to przede wszystkim widoczne na zdjęciach RTG nieprawidłowości w przebiegu wypełnienia kanałów korzeniowych lub kanały z nieopracowaną okolicą okołowierzchołkową. Równie częstym wskazaniem do ponownego leczenia endodontycznego jest obecność zmian w tkankach okołowierzchołkowych, ich niewygojenie po zastosowanym leczeniu. Przy czym zmiany okołowierzchołkowe mogą się rozwijać nie dając żadnych subiektywnych objawów. Lekarz dla oceny pierwotnego leczenia endodontycznego może dodatkowo posłużyć się tomografią komputerową, która dokładnie ukazuje zakres problemu do ponownego przeleczenia. Wiarygodna diagnostyka obrazowa stanowi obecnie postawę nowoczesnego leczenia stomatologicznego.

Czy są jakieś przeciwskazania do leczenia kanałowego?
W zasadzie nie ma przeciwskazań do pierwotnego leczenia kanałowego. Ponowne leczenie kanałowe i leczenie zębów z martwą miazgą jest przeciwskazane u pacjentów z podwyższonym ryzykiem infekcyjnego zapalenia wsierdzia:

  • ze sztuczną zastawką w sercu lub wcześniej wykonaną naprawą zastawki z użyciem sztucznego materiału;
    po już przebytym infekcyjnym zapaleniu wsierdzia;
  • z wrodzoną wadą serca: siniczą nieskorygowaną lub częściowo skorygowaną z wytworzonymi paliatywnymi połączeniami; całkowicie skorygowaną operacyjnie lub przeskórnie z użyciem sztucznego materiału do 6 miesięcy od zabiegu; rezydualną wadą w miejscu wszczepienia sztucznego materiału metodą operacyjną lub przezskórną.

American Heart Association (Amerykańskie Stowarzyszenie Kardiologiczne) do powyższych stanów dodało wadę zastawkową u biorcy przeszczepu, a brytyjski National Institute for Health and Clinical Excellence (Narodowy Instytut do Spraw Zdrowia i Jakości w Opiece Klinicznej) kardiomiopatię przerostową. U tych samych pacjentów można przeprowadzić pierwotne leczenie kanałowe w osłonie antybiotykowej, jednakże musi to być leczenie jednowizytowe.
Również ciąża i okres karmienia piersią nie są przeciwskazaniami do leczenia. Oczywiście w takim wypadku należy zastosować odpowiedni preparat znieczulający i – jeśli pacjentka jest w zaawansowanej bądź zagrożonej ciąży – skonsultować się wcześniej z lekarzem prowadzącym ciążę. Leczenie kanałowe najczęściej prowadzone jest w znieczuleniu miejscowym. Nie można jednak zastosować znieczulenia w przypadku, gdy pacjent jest na nie uczulony.

Wielu pacjentów obawia się leczenia kanałowego, ponieważ są przekonani o tym, że leczenie to jest bardzo bolesne. Czy to prawda czy mit?
Leczenie endodontyczne rzeczywiście nie należy do najprzyjemniejszych, ale nie musi być bolesne, gdyż przeprowadzane jest zazwyczaj w znieczuleniu miejscowym. Pacjenci nie lubią leczenia endodontycznego. W przypadku nieodwracalnych zapaleń miazgi jest to jednak jedyna, poza ekstrakcją, metoda leczenia, dzięki której likwidowana jest przyczyna problemu.

****************************************************************************************************************

Monika Budniak jest absolwentką Wydziału Stomatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Jest specjalistą w zakresie stomatologii zachowawczej i endodoncji. Specjalizację z zakresu endodoncji zdobyła w Mazowieckim Centrum Stomatologii. W swojej praktyce zajmuje się głównie endodoncją mikroskopową (czyli leczeniem kanałowym), a także stomatologią zachowawczą i odbudową estetyczną. Stale podnosi swoje kwalifikacje uczestnicząc w licznych kursach i konferencjach naukowych z zakresu stomatologii.

Lekarz stomatolog Monika Budniak przyjmuje w Gabinecie Stomatologicznym Uśmiech Zdrowia przy ul. Łowickiej 23/1.

Umów się na wizytę
ul. Łowicka 23 lok. 1
e-mail: gabinet@usmiechzdrowia.pl
tel.: 22 646 02 59
tel.: 602 52 32 52

 

Umów się na wizytę



Nasi lekarze

Małgorzata Dąbek-Skoczylas

Małgorzata Dąbek-Skoczylas

Lekarz stomatolog Małgorzata Dąbek-Skoczylas specjalizuje się m.in. w stomatologii estetycznej.

W swojej pracy na Pacjenta stara się patrzeć holistycznie – chce, aby Pacjenci cieszyli się nie tylko zdrowymi zębami, ale także estetycznym uśmiechem, dodającym pewności siebie.

Czytaj więcej

Oktawian Buczek

Oktawian Buczek

Lekarz stomatolog Oktawian Buczek zajmuje się leczeniem ortodontycznym dorosłych i dzieci. W praktyce stosuje aktualne techniki ortodontyczne. Korzysta m.in. z zamków ortodontycznych najnowszych generacji oraz mini-implantów ortodontycznych.

Czytaj więcej

Ehtesham Beheshty Kazerooni

Ehtesham Beheshty Kazerooni

Lekarz stomatolog Ehtesham Beheshty Kazerooni jest kierownikiem medycznym Gabinetu Stomatologicznego Uśmiech Zdrowia. Specjalizuje się w chirurgii stomatologicznej, protetyce oraz implantologii. Członek OSIS-EDI (Ogólnopolskie Stowarzyszenie Implantologii Stomatologicznej – Europian Assosiation Of Dental Implantology). Czytaj więcej

Łukasz Dylewski

Łukasz Dylewski

Lekarz stomatolog Łukasz Dylewski, specjalista ortodonta. Asystent w Zakładzie Ortodoncji Instytutu Stomatologii Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Jest członkiem Polskiego Towarzystwa Ortodontycznego, Polskiego Towarzystwa Stomatologicznego oraz Europejskiego Towarzystwa Ortodontycznego (EOS).
Czytaj więcej

Monika Budniak

Monika Budniak

Lekarz stomatolog Monika Budniak (Skoczylas) specjalizuje się w endodoncji mikroskopowej (czyli leczeniu kanałowym), stomatologii zachowawczej i stomatologii estetycznej. Czytaj więcej

Agnieszka Adamska

Agnieszka Adamska

Lekarz stomatolog Agnieszka Adamska specjalizuje się w stomatologii estetycznej, chirurgii stomatologicznej, implantologii. Autorka badań i prac naukowych na temat zabiegów stomatologicznych przeprowadzanych u osób chorujących na cukrzycę. Z pełnym zaangażowaniem opiekuje się pacjentami cierpiącymi na dentofobię. Czytaj więcej

Nasz zespół

Dorota Czekala

Dorota Czekala

asystentka stomatologiczna

Sylwia Żochowska

Sylwia Żochowska

asystentka i higienistka stomatologiczna

Katarzyna Kaczmarczyk

Katarzyna Kaczmarczyk

asystentka stomatologiczna

Katarzyna Rzepecka

Katarzyna Rzepecka

asystentka i higienistka stomatologiczna

Paulina Piątek

Paulina Piątek

asystentka stomatologiczna

Aktualności

Zgrzytasz zębami? Przeczytaj!

Zgrzytasz zębami? Przeczytaj!

Co sprawia, że zgrzytamy zębami? W jaki sposób można leczyć bruksizm? Czy zgrzytanie zębami to wyłącznie problem stomatologiczny? O to między innymi zapytaliśmy Małgorzatę Dąbek-Skoczylas, lekarz stomatolog w Gabinecie Stomatologicznym Uśmiech Zdrowia w Warszawie.

Czytaj więcej

Tomografia komputerowa / Obraz trójwymiarowy 3d

Tomografia komputerowa / Obraz trójwymiarowy 3d

Jeżeli planujesz zabieg implantologiczny lub chirurgiczny niezbędne może być wykonanie tomografii komputerowej. Badanie to pokazuje bowiem wszystkie struktury anatomiczne, które mogą być niedokładnie odwzorowane na zdjęciu 2D. 

Czytaj więcej

Leczenie na raty w Gabinetach Stomatologicznych Uśmiech Zdrowia

Leczenie na raty w Gabinetach Stomatologicznych Uśmiech Zdrowia

Gabinet Stomatologiczny Uśmiech Zdrowia – w ramach współpracy z New Age Sp. z o.o. – oferuje swoim pacjentom kredyt ratalny na zabiegi stomatologiczne.

Czytaj więcej

Leczenie stomatologiczne kobiet w ciąży.

Leczenie stomatologiczne kobiet w ciąży.

Rozmowa z Agnieszką Adamską, lekarz stomatolog w Gabinetach Stomatologicznych Uśmiech Zdrowia w Warszawie, specjalizującą się w stomatologii estetycznej, chirurgii stomatologicznej oraz implantologii.

Czytaj więcej